Przedsiębiorstwo & Finanse 2017/1 (16)

ISSN 2084-1361

Papierowa wersja czasopisma jest wersją pierwotną.

BŁĘDY MERYTORYCZNE I UPROSZCZENIA REŻYSERSKIE W POLSKICH FILMACH FABULARNYCH, ZAWIERAJĄCYCH WĄTEK RYNKU FINANSOWEGO

Krzysztof Borowski

Streszczenie
We współczesnej kinematografii widzowie stają się świadkami przeprowadzania przez bohaterów inwestycji w wielu obszarach rynku finansowego. Okazuje się jednak, że wybrane sceny lub też fragmenty filmów fabularnych mogą zostać wykorzystane przez wykładowców w procesie prezentowania określonych mechanizmów rynkowych w czasie prowadzonych ze studentami zajęć lub w trakcie specjalistycznych szkoleń. W artykule zaprezentowane zostały te fragmenty filmów fabularnych, których można użyć w procesie nauczania ekonomii, w szczególności przedmiotu „Rynek finansowy”, i w których zastosowane zostały przez reżysera określone przybliżenia czy uproszczenia procesów zachodzących w rzeczywistości.

SUBSTANTIVE MISTAKES AND DIRECTING SIMPLIFICATION IN POLISH FEATURE FILMS, DEDICATED TO THE FINANCIAL MARKET

Summary
In modern cinema, viewers witness the heroes carry out investments in many areas of the financialmarket. It turns out, however, that the selected scenes or fragments of feature films, can be used by teachers in the process of presenting specific market mechanisms during conducted classes or specialized training with students. The article presented these fragments of films that can be used in teaching economics, in particular in teaching the subject “financial markets”, and in which were used by the director determined approximations or simplification of the processes taking place in reality.

Krzysztof Borowski.pdf

ŹRÓDŁA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI DETERMINANTĄ FUNKCJONOWANIA I EKSPANSJI KLASTRÓW ROLNO-SPOŻYWCZYCH

Roman Chorób

Streszczenie
Głównym celem niniejszego opracowania jest ukazanie źródeł finansowania działalności warunkujących zainicjowanie i funkcjonowanie innowacyjnych powiązań integracyjnych w agrobiznesie. System finansowy warunkuje nie tylko efektywne funkcjonowanie, ale również późniejszą dynamiczną ekspansję inicjatyw klastrowych. Z kolei prawidłowo funkcjonujące struktury klastrowe wpływają na konkurencyjność regionu, jak również na rozwój gospodarki lokalnej, regionalnej i międzynarodowej. Praca ma charakter teoretyczny i poznawczy; wzbogacona jest wynikami własnych badań empirycznych, które przeprowadzono w województwie podkarpackim.

SOURCES OF FINANCING DETERMINANT OF FUNCTIONING AND EXPANSION OF AGRI-FOOD CLUSTERS

Summary
The main objective of this paper is to show the sources of financing determining the initiation and operation of innovative integration links in agribusiness. The financial system determines not only sustainable, but also future dynamic expansion of cluster initiatives. In turn, properly functioning structures clustered affect the competitiveness of the region, as well as local economic development, regional and international. The work is a theoretical and cognitive, enriched with the results of their own empirical research coming from the Podkarpackie Province.

Roman Chorób.pdf

WPŁYW OBOWIĄZKU STOSOWANIA KAS REJESTRUJĄCYCH W POLSCE NA WIELKOŚĆ WYKAZYWANYCH PRZEZ PODATNIKÓW OBROTÓW

Małgorzata Hasny-Łoń

Streszczenie
Głównym celem niniejszego artykułu jest wskazanie, że wprowadzenie obligatoryjnego obowiązku stosowania kas rejestrujących do ewidencji obrotu i kwot podatku VAT przez podat-ników przyczynia się do zwiększenia rejestrowanych wartości obrotu i podatku, a tym samym do ograniczania szarej strefy. W wyniku przeprowadzonego badania wybranej branży, przy wyko-rzystaniu metod opisowo-statystycznych, wykazano, że nałożenie przez ustawodawcę bezwzględ-nego obowiązku stosowania kas rejestrujących w sferze sprzedaży detalicznej przyczyniło się do zwiększenia rejestrowanych kwot obrotu i podatku VAT. Tym samym podjęte przez ustawo-dawcę działania przyczyniają się do ograniczania szarej strefy i nadużyć podatkowych.

THE IMPACT OF THE OBLIGATION TO USE CASH REGISTERS IN POLAND ON THE SIZE OF RECORDS OF TURNOVER AND VAT BY TAXPAYERS

Summary
The primary purpose of this article is to demonstrate that the introduction of the mandatory use of cash registers to record turnover and the amount of VAT for taxpayers contributes to the increase of recorded turnover and tax, and thereby to reduce the shadow economy. As a result of the research of the selected industry, using descriptive-statistic methods, has been shown that the imposition of the legislator's absolute obligation to use cash registers in the area of retail sales contributed to the increase in the amounts of recorded turnover and VAT. Thus actions taken by the legislator contribute to the reduction of the gray economy and tax fraud.

Małgorzata Hasny-Łoń.pdf

PODATKOWE INSTRUMENTY POLITYKI PRORODZINNEJ WOBEC SYTUACJI DEMOGRAFICZNEJ KRAJU

Maria Kłusek

Streszczenie
Opodatkowanie rodzin w dobie starzenia się społeczeństw oraz aktywna polityka prorodzin-na jest aktualnym tematem. Sytuacja demograficzna państw Unii Europejskiej – w tym Polski – przejawiająca się niskim poziomem wskaźnika dzietności oraz rosnącym wskaźnikiem obciąże-nia demograficznego jest ogromnym wyzwaniem. W pracy przeanalizowano instrumenty podat-kowe wspomagające realizację polityki prorodzinnej. Uwzględniono w szczególności podatek dochodowy od osób fizycznych, którego elementy konstrukcyjne mogłyby pozytywnie wpierać politykę prorodzinną państwa. W pracy przeanalizowano przypadek Polski oraz doświadczenia wybranych krajów UE.

PRO-FAMILY TAX POLICY INSTRUMENTS TO THE DEMOGRAPHIC SITUATION OF THE COUNTRY

Summary
Taxation of families in times of aging populations and active family policy is the current theme. The demographic situation of the EU countries, including Polish as reflected low fertility rate and a growing demographic dependency ratio is a huge challenge. The study analyzed tax instruments supporting the implementation of pro-family policies. They included in particular income tax from individuals in Poland and in relation to the European experience, whose components could positively support the pro-family policy of the country.

Maria Kłusek.pdf

PŁYNNOŚĆ FINANSOWA PRZEDSIĘBIORSTWA W UJĘCIU STATYCZNYM ORAZ DYNAMICZNYM NA PRZYKŁADZIE WYBRANYCH PRZEDSIĘBIORSTW PRZEMYSŁU METALOWEGO NOTOWANYCH NA GPW W WARSZAWIE

Andrzej Kuciński, Magdalena Byczkowska

Streszczenie
Zasadniczym celem artykułu było ukazanie istoty oraz przedstawienie różnych ujęć definio-wania płynności finansowej, a także próba oceny użyteczności wykorzystywanych mierników statycznych i dynamicznych w analizie płynności finansowej przedsiębiorstwa. Płynność finan-sowa rozumiana jako zdolność przedsiębiorstwa do spłaty zobowiązań krótkoterminowych wymaga jej oceny zarówno przez pryzmat wskaźników płynności statycznej, jak i dynamicznej. W artykule zdefiniowano istotę płynności finansowej oraz przedstawiono narzędzia pozwalające zmierzyć i ocenić płynność finansową przedsiębiorstwa. Na przykładzie wybranych spółek kapitałowych notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie dokonano analizy i oceny wskaźników płynności finansowej w ujęciu statycznym i dynamicznym.

THE FINANCIAL LIQUIDITY ENTERPRISE IN TERMS OF STATIC AND DYNAMIC ON THE EXAMPLE OF SELECTED METAL INDUSTRY COMPANIES LISTED ON THE WARSAW STOCK EXCHANGE

Summary
The main objective of the development of the article was to show the essence and the presentation of various approaches to defining liquidity, as well as an attempt to assess the utility of the indicators used for static and dynamic analysis of financial liquidity of a company. Financial liquidity understood as the company's ability to repay current liabilities requires the assessment of both the perspective of liquidity ratios of static and dynamic. The article defines the essence of liquidity and displays the tools to measure and assess its liquidity. As an example, the selected capital companies listed on the Stock Exchange in Warsaw were analysed and assessed according to their financial liquidity ratios in both static and dynamic way.

Andrzej Kuciński, Magdalena Byczkowska.pdf

MŁODZI KLIENCI NA RYNKU USŁUG BANKOWOŚCI MOBILNEJ W ŚWIETLE BADAŃ EMPIRYCZNYCH

Mirosław Sołtysiak

Streszczenie
Usługi bankowości elektronicznej, które oferowane są przez banki od momentu pojawienia się innowacyjnych rozwiązań technicznych umożliwiających łatwy dostęp do usług bankowych dla milionów klientów, wprowadziły zmiany w zakresie relacji bank-klient. Klienci coraz bar-dziej doceniają możliwość realizacji usług bankowych w dowolnym miejscu i o dowolnej porze bez konieczności udziału pracownika banku.
W artykule zaprezentowano wybrane wyniki badań dotyczących oszacowania zainteresowania usługami bankowymi wśród młodej generacji Polaków, a w szczególności usługami bankowości mobilnej. Przeprowadzone badania pozwoliły na wyciągnięcie wniosków, że młode pokolenie Polaków jest otwarte na wszelkiego rodzaju innowacje techniczne, które usprawniają ich kontakt z bankiem. Większość z uczestniczących w badaniach obdarza zaufaniem te nowoczesne formy realizacji usług bankowych oraz uważa, że posiada wystarczającą wiedzę, żeby je realizować.

YOUNG CUSTOMERS ON MARKET OF MOBILE BANKING SERVICES IN LIGHT OF EMPIRICAL RESEARCH

Summary
Services of electronic banking, being on banks’ offer since the emergence of innovative technological advances and enabling convenient access to banking services for millions of clients, have contributed to changes in relations between banks and their clients. The latter tend to increasingly appreciate the opportunity to perform banking services in any place or any time without an intermediary such as a bank’s employee.The article presents selected outcomes of research concerning estimating young people’s interest in banking services, in particular the services of mobile banking. The considered research allows a conclusion that young generation is generally open to various kinds of technical novelties aimed at improving communication with a bank. Most of the survey respondents trust the ways majority of modern banking services are performed. What is more, they believe they have enough knowledge and abilities to perform them.

Mirosław Sołtysiak.pdf

ROLA INSTYTUCJI FINANSOWYCH W POZYSKIWANIU KAPITAŁU PRZEZ PRZEDSIĘBIORSTWA PRYWATNE W WYBRANYCH KRAJACH ROZWIJAJĄCYCH SIĘ

Grzegorz Walerysiak

Streszczenie
Podmiotem w procesie wzrostu gospodarczego w krajach rozwijających się są przedsiębior-stwa prywatne. Szukając źródła finansowania swojej działalności, mogą one wykorzystać sektor finansowy. Okazuje się jednak, że charakterystyczny dla tych krajów niski stopień rozwoju poszcze-gólnych segmentów rynku finansowego znacząco utrudnia dostęp do kapitału z wykorzystaniem banków i kredytów. Znajdujemy tu niekorzystne sprzężenie zwrotne; niska dostępność instru-mentów finansowych utrudnia, a wręcz uniemożliwia ich wykorzystanie do finansowania działal-ności gospodarczej, a związane z niską aktywnością gospodarczą niskie dochody i niski poziom wykształcenia są czynnikiem uniemożliwiającym dostęp do sektora finansowego. W opracowaniu zastosowano metodę dedukcyjną z wykorzystaniem obserwacji statystycznych w postaci wskaź-ników dynamiki i struktury dotyczących krajów rozwijających się w XXI wieku.

THE ROLE OF FINANCIAL INSTITUTIONS IN RAISING CAPITAL FOR PRIVATE ENTERPRISES IN SELECTED DEVELOPING COUNTRIES

Summary
The entity in the process of economic growth in developing countries is private companies. Searching for the source of financing of their activities, they can take advantage of the financial sector. It turns out, however, that the characteristic of these countries the low level of development of individual segments of the financial market significantly hinders access to capital using banks and loans. Here we find negative feedback; low availability of financial instruments makes it difficult, if not impossible to use it for business financing, and related to low economic activity, low income and low education levels are a factor that prevents access to the financial sector. The study used the deductive method with the use of statistical observations as indicators of the dynamics and structure of the developing countries in the twenty-first century.

Grzegorz Walerysiak.pdf

PRZEBIEG, PRZYCZYNY I SKUTKI ŚWIATOWEGO KRYZYSU FINANSOWEGO W LATACH 2007-2010

Mieczysław Adamowicz, Tomasz Adamowicz

Streszczenie
Przedmiotem i celem pracy jest analiza i ocena przebiegu, przyczyn i skutków światowego kryzysu finansowego w latach 2007-2010. Przedstawione zostały objawy i przebieg kryzysu w Stanach Zjednoczonych i jego rozprzestrzenianie się w różnych krajach i częściach świata, ze szczególnym uwzględnieniem Europy. Analizie poddano realne przyczyny powstawania kryzysu finansowego tkwiące w błędach zarządzania instytucjami finansowymi i w działaniach instytucji rządowych. Przedstawiono faktyczny opis zjawisk kryzysowych oraz główne teore-tyczne ujęcia modelowe (Model Minsky’ego i model Miskhina). Opisano i oceniono skutki kryzysu finansowego w niektórych państwach i grupach państw i ich wpływ na poziom PKB oraz obroty handlu zagranicznego. Przedstawiona analiza i ocena stanowi podstawę do opisania działań antykryzysowych, które zostaną przedstawione w następnym numerze pisma.

GENESIS, RUNNING AND OUTCOMES OF THE FINANCIAL CRISIS 2007-2010

Summary
Analysis and evaluation of running, causes and consequences of global financial crisis which begin in 2007 in the USA are the main subject and goal of the work. The symptoms, course and effects of financial crisis in the United States and its expansion on different parts of the world with special attention for Europe were presented. Real reasons of crisis having roots in incorrect management of financial institutions and in wrong policies of governments were discussed. Real description of crisis facts and two main theoretical models (Minsky and Miskhin models) were presented. Effects of financial crisis in some countries influencing the level of GDP, the amount of export and import were shown. Analysis and evaluation presented in the article will be a kind of background an anticrisis activity description in coming volume of the Journal.

Mieczysław Adamowicz, Tomasz Adamowicz.pdf

TAKSONOMICZNA ANALIZA PRZESTRZENNEGO ZRÓŻNI-COWANIA WYBRANYCH WSKAŹNIKÓW ROZWOJU PRZED-SIĘBIORCZOŚCI W UJĘCIU REGIONALNYM

Jolanta Wojnar

Streszczenie
Rozwój przedsiębiorczości to jeden z ważniejszych czynników decydujących o konkurencyj-ności gospodarczej regionów. W pracy wykorzystano odpowiednie narzędzia statystyczne, które umożliwiają dokonywanie porównań. Celem przeprowadzonej analizy jest pomiar zróżnicowania poziomu rozwoju przedsiębiorczości polskich regionów z wykorzystaniem miary syntetycznej. Zastosowanie miary syntetycznej pozwoliło na uporządkowanie województw Polski i na porównanie pozycji województw pod względem osiąganego poziomu rozwoju przedsiębiorczości oraz wskazanie województw najbardziej i najmniej rozwiniętych pod względem badanego zjawiska. Wyniki przeprowadzonego badania wskazują, że poziom rozwoju przedsiębiorczości polskich województw jest znacznie zróżnicowany, co może być jednym z powodów utrzymywania się, a nawet nawarstwiania się, dysproporcji międzyregionalnych.

TAXONOMIC ANALYSIS OF THE SPATIAL VARIATION OF SELECTED INDICATORS OF ENTREPRENEURSHIP DEVELOPMENT IN DYNAMIC TERMS

Summary
The regional entrepreneurship development is one of the most important factors that determine the economic competitiveness of the regions. Appropriate statistical tools that allow you to make comparisons ware used. The aim of the analysis is to measure disparities of enterprise development Polish regions using synthetic measure. The usage of synthetic measurement made it possible to compare the position of chosen Polish provinces and regions in terms of the achieved level of development of the enterprises and to identify regions that are the most or the least developed in the country in terms of the studied phenomenon. The results of the research show that level of regional entrepreneurship development of Polish regions (voivodships) is very diversified. It may be one of the reasons for existing or even deepening the differences between the regions.

Jolanta Wojnar.pdf

ZAKRES I KIERUNKI WYDATKÓW INWESTYCYJNYCH GMIN W POLSCE

Jolanta Zawora

Streszczenie
W opracowaniu podjęto problematykę inwestycji samorządowych. Celem opracowania jest określenie zakresu i głównych kierunków inwestycji realizowanych przez gminy w latach 2007-2014. Wielkość wydatków inwestycyjnych samorządu gminnego odzwierciedla bowiem możli-wości rozwojowe jednostki, a także zakres jej samodzielności finansowej. Największy udział w realizacji inwestycji samorządowych miały gminy oraz miasta na prawach powiatu (łącznie ponad 70%). Najwięcej środków na inwestycje przeznaczano w budżetach gmin w latach 2009-2011. Od 2012 roku znacząco zmniejszył się poziom inwestycji samorządowych. Dominującym kierunkiem inwestycji wszystkich typów gmin jest transport i łączność. Istotnym kierunkiem inwestowania w gminach jest także gospodarka komunalna i ochrona środowiska.

THE SCOPE AND DIRECTIONS OF CAPITAL EXPENDITURES OF MUNICIPALITIES IN POLAND

Summary
The study focuses on the issue of local government investment. The aim of the article is to determine the scope and the main directions of investments which were implemented by municipalities in the years 2007-2014. Municipalities and cities with poviat status had the largest share in realization of the investment of local government (in total over 70%). Most of funds forinvestments were dispensed in the budgets of municipalities in 2009-2011. The level of government investment decreased significantly since 2012. Transport and communications are the dominant directions of the investments of all types of municipalities. Other important directions of investing in municipalities are also public utilities and environmental protection.

Jolanta Zawora.pdf