Przedsiębiorstwo & Finanse 2013 (3)

 

 

   

Recenzenci w roku 2013

      prof. dr hab. Dorota Elżbieta Korenik

      prof. dr hab. Aleksander Maksimczuk

 

      ISSN 2084-1361

      Papierowa wersja czasopisma jest wersją pierwotną.

ANALYSIS OF SELECTED ASPECTS OF FOREIGN DIRECT INVESTMENT IN THE SLOVAK ECONOMY

Summary

The paper focuses on what is the role of foreign direct investment in the Slovak economy. Foreign direct investment affects the internal economy. It determines the domestic companies production top quality products, enriches the assortment of goods produced for foreign markets, supports the workers qualification increase, new employment opportunities are formed, the unemployment in the region reduces and wages increase. For the time being the influence of foreign companies on Slovak economy is on the increase. This is due largely to large multinational companies, though small companies are also doing quiet well, particularly in the food industry The biggest foreign strategic investors in Slovakia include the following countries of origin: Austria, Germany, United States, Fane, Korea and Netherlands. Analyses carried out in this article, we show that FDI play an irreplaceable role in the economic development of the Slovak Republic. Search for strategic investors for individual enterprises has played a significant role in the industrial policy of each of the Slovak government since 1989, respectively since 2003. 

Andrejcikova_Maria.pdf

PRZYDATNOŚĆ WYBRANYCH METOD OCENY PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH

Streszczenie
Rzeczywistość gospodarcza niesie za sobą konieczność kierowania się przez przedsiębiorców i inwestorów kryterium minimalizacji ryzyka przy jak największym zysku. Ocena zyskowności portfela oraz jego ryzyka musi uwzględniać informacje rynkowe co do stóp zwrotu, ich odchyleń od oczekiwanej stopy zwrotu i musi respektować korelację stóp zwrotu wybranych spółek portfela. Większa dywersyfikacja portfela i jak najmniejsza korelacja dają szansę na niższe ryzyko portfela papierów wartościowych.
W artykule zaprezentowano wybrane modele, które okazują się przydatne przy analizie atrakcyjności papierów wartościowych spółek. Niektóre modele mają zastoso- wanie w ocenie kosztu kapitału i są wykorzystywane w dyskontowych metodach oceny inwestycji lub też przy wycenie całych przedsiębiorstw.

SUITABILITY OF SELECTED METHODS ASSESSMENT OF SECURITIES
Summary
Economic reality brings with it the need to be guided by entrepreneurs and investors, the criterion of minimizing the risk with the greatest profit. Rate profitability of the portfolio and its risk assessment must take account of market information about the rates of return, their deviations from the expected rate of return and must respect the correlation of returns of the portfolio of selected companies. Greater diversification of the portfolio and a minimum correlation give a chance to a lower risk of the portfolio securities.
This paper presents some models that prove to be useful in the analysis of the attractiveness of securities companies. Some models are used to evaluate the cost of capital and discount rates are used in the methods of investment appraisal or the valuation of the whole enterprise.

Mościbrodzka_Żukowska.pdf

MACROECONOMIC ANALYSIS OF EXTERNAL FINANCING OF THE COUNTRIES OF CENTRAL AND EASTERN EUROPE

Summary
In the article we have examined the influence of external financing: foreign direct and portfolio investment, loans on the dynamics of basic indicators of internal and external equilibrium in some Central and East European countries during 1992-2010 years. According to the results of panel regressions with random effects we can conclude that in EU countries the current account is inversely proportional to portfolio investments, unemployment rate decreases with the increasing of direct and portfolio investment as well as debt inflows. Regarding economic growth, direct and portfolio investments had positive influence, while debt reduction leads to economic growth, foreign direct investment decreases the rate of inflation. In post Soviet countries (Belarus, Russia, Ukraine) foreign debt in long run period will lead to huge devaluation of national currency and external disequilibrium. Portfolio investment reduces the rate of economic growth statistically significant and increases the rate of inflation but statistically insignificant.

Bilenko_Yuriy.pdf

EXISTENCE OF CLUSTERS AND ECONOMIC PROSPERITY AT REGIONAL LEVEL

Summary

From the long-term point of view, industry specialisation and scientific and technological progress represent the main factors for increasing the productivity and the prosperity of regions. One of the preconditions of success of regions in the competition struggle is particularly formation of efficient territorial cooperation in form of specialised clusters. Their orientation should be directed to areas where they have the potential to make use of their strengths and turn them into a competitive advantage, which will eventually result in the growth of regional economic level. Therefore, the attention is paid to examination of the relation between the specialization level and the economic prosperity of the most innovative regions in the European Union. The results indicate the need of support for clusters as a precondition for increasing the region specialization level, impact of which can be seen, from the long-term point of view, also in the rate of economic forwardness.

Valovska_Sedlakova.pdf

PRZEWAGI KONKURENCYJNE PRZEDSIĘBIORSTW PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W WOJEWÓDZTWIE PODLASKIM

Streszczenie
W artykule zaprezentowano wyniki badań dotyczące wskazania preferowanych przez przedsiębiorstwa przemysłu spożywczego bazowych przewag konkurencyjnych. Dodatkowo analiza ta została uzupełniona o charakterystykę najważniejszych właściwości jednostek gospodarczych, decydujących o trwałości osiąganych przez nie przewag kon- kurencyjnych. Przeprowadzona w artykule analiza wykazała, że badane przedsiębiorstwa dokonały w latach 2007-2011 nieznacznych zmian w preferowanych przez siebie sposo- bach kształtowania własnej konkurencyjności. Wyższe znaczenie przewagi wyróżniania w działalności strategicznej uległo w ostatnim czasie zmniejszeniu na rzecz preferowania przewagi kosztowej. Jednocześnie z analizy posiadanych przez badanych umiejętności nie wynika jednoznacznie, na których z nich podmioty starają się koncentrować w celu osiągania względnie trwałych przewag konkurencyjnych.

COMPETITIVE ADVANTAGE DAIRY INDUSTRY COMPANIES IN PODLASKIE VOIVODESHIP
Summary
This paper presents the results of empirical research on the use of basic competitive advantage among the dairy industry companies in Podlaskie voivodeship. Additionally this analysis was complemented about characteristics of the main companies’ attributes of sustainable competitive advantage. Conducted empirical research allowed us to show that change in preferred competitive advantage in the years 2007-2011 was a little among researched companies. Recently higher meaning of differentiation advantage was decreased on the favor of low cost leadership. At the same time, conducted empirical research didn't allow to point, which company’s skills are important in achieving sustainable competitive advantage.

Brzozowska_Edyta.pdf

TRADE GOODS STRUCTURE CHANGE IN COUNTRIES OF CENTRAL AND EASTERN EUROPE (CEE): DIVERSIFICATION AND SPECIALIZATION RELATIONSHIP

Summary
The article is focused on understanding mechanisms that link trade diversification and trade specialization in countries of Central and Eastern Europe. Particular attention is paid to analyze the model of diversification and specialization relationship as one of the main source of new knowledge gain and consequently country’s economic growth generators.
Bilohan_Olha.pdf

EVALUATION OF BERRY RATIO RELIABILITY DETERMINING TRANSFER PRICING

Summary

This paper reveals the transfer pricing methodology to be used setting the arm’s length prices between related parties applying the Berry ratio. The author provides cases when the Berry ratio is not reliable profit level indicator for transfer pricing purposes. The theoretical propositions are supported by the results of author’s research performed.
The multinational companies have the incentive to increase its after-tax profits by shifting taxable income from high tax countries to low tax countries by altering transfer prices, thus the transfer pricing is significant for both taxpayers and tax administration purposes, because they determine in large part the income and expenses, and therefore taxable profits, of associated enterprises in different tax jurisdictions. Setting transfer prices not under the arm’s length principle may lead to the transfer pricing adjustments and additional payable taxes and penalties. Thus, the proper transfer pricing determination is one of the most important tax issues for multinational companies.
Determining the transfer pricing that confirms to the arm’s length principle, i.e. the principle under which the prices set between related parties do not differ from market prices, various profit level indicators are used (e.g. gross profit, operating profit, return on assets, mark up on total costs, Berry ratio, etc.). The Berry ratio can be applied determining the transfer pricing of „pure“ distributors and services providers, however, the following criteria have to be met:
The correlation between operating costs and sales income is strong;
The gross profit is increasing proportionally to operating costs;
The accounting standards and composition of operating expenses and costs of goods / services sold of tested party is similar to that of the comparable companies.
However, the misapplication of this ratio would mislead a company into assuming that they are transacting at arm’s length while in actuality they may be concluding transactions not under the arm’s length standard. Such misapplication can occur mostuly in cases then the Berry ratio applied to integrated distributors (that is, distributors that also perform manufacturing functions) or comparing the ratios of companies from different countries.

Novikovas_Martynas.pdf

INSTITUTE OF LOCAL TAXES AND ITS STATUS IN FINANCE SYSTEM OF CONTEMPORARY DEMOCRATIC STATES

Summary
The aim of the article is to assess the situation in Lithuania and other countries of the European Union in the sphere of local taxes. The aim is to investigate the theoretical bases of local taxes, to define the Lithuanian situation in the sphere of local taxes, in comparison with other countries. The methods of research are logical and comparative analysis of the scientific literature and the legal certificates, the analysis and generalization of the statistical data. General principles of taxes distribution between state and local authority levels are discussed. The experience of modern democratic states is considered. Today situation in the sphere of local taxes in Lithuania is analyzed. The situation in the capital of Lithuanian municipality is compared with situation in capitals of other countries of the European Union. It makes the conclusion that the local taxes institute in Lithuania is developed insufficiently. It is proposed the means which will enable us to develop local taxes institute until European level, i.e. to legalize of the local taxes by the corresponding law, to legalize the real estate tax as the main local tax developing its base and opportunities of the self-government to install its tariff in more greater limits, the part of the income tax of the inhabitants, attributed to the self-government to legalize as a local tax, empowering an opportunity to install its tariffs within statutory limits the new local taxes, for example, the taxes to property of the legal persons and the magnificent property of the physical persons must be legalized.

Davulis_Gediminas.pdf

METODY WYBORU STRATEGII ROZWOJU PRZEDSIĘBIORSTW WYSOKIEJ TECHNIKI NA PRZYKŁADZIE WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO

Streszczenie

Celem pracy jest prezentacja strategii rozwoju przedsiębiorstw wysokiej techniki województwa podlaskiego, która była realizowana w latach 2000-2008 z uwzględ- nieniem planów rozwoju do 2013 roku. Analiza została dokonana w oparciu o wybrane dane z zakresu sprzedaży, poziomu innowacyjności, rozwoju rynków zbytu oraz strategii rozwoju w ujęciu I. Ansoffa.

Zebrane dane wskazują na dynamiczny rozwój analizowanej grupy podmiotów mimo występujących w ich otoczeniu ograniczeń oraz kryzysu gospodarczego.

METHODS OF DEVELOPMENT STRATEGIES SELECTION IN PODLASIE VOIVODSHIP’S HIGH-TECHNOLOGY COMPANIES

Summary

Main aim of the article was presentation of development strategy which was practiced by high-technology companies of Podlasie voivodship in 2000-2008 including development plans to 2013 Year. Analysis was done on a basis of chosen dates: sales, level of innovations, market development and development strategy according I.Ansoff approach.

Collected material proves fast development of analyzed group of companies despite some development limitations in nearest environment and economic crisis.

 Majewski_Rafał.pdf

OCENA ZGODNOŚCI POLSKIEGO SYSTEMU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH Z MODELEM CHILIJSKIM

Streszczenie
Konieczność reform systemu ubezpieczeń społecznych dotyczy wielu krajów europejskich. Także w Polsce ma miejsce dyskusja społeczna i polityczna nad konie- cznością zmian w tym sektorze gospodarki, wywołując szerokie echo we wszystkich grupach zawodowych.
Zagadnienie reformy systemu ubezpieczeń społecznych wymaga spojrzenia i podejścia systemowego, ponieważ wiąże się ze zmianami na wielu płaszczyznach życia społecznego i gospodarczego, obejmując nie tylko sferę gospodarczą ale również tło kulturowe i etyczne. Systemu ubezpieczeń społecznych nie można bowiem reformo- wać w oderwaniu od realiów gospodarczych i społecznych, panujących w danym kraju.
Założenia polskiej reformy ubezpieczeń społecznych w 1998 roku zaczerpnięto, w dużym zakresie, z modelu chilijskiego.
Treścią artykułu jest bliższa analiza systemu chilijskiego, celem poszukania ewen- tualnych rozwiązań, które by pozwoliły na bezpieczne oraz odpowiadające polskim realiom ekonomicznym i kulturowym wprowadzenie w życie systemu ubezpieczenio- wego, który pozwoliłby na wzrost bezpieczeństwa socjalnego obywateli.

THE ASSESMENT OF COMPLIANCE BETWEEN POLISH SOCIAL INSURANCE SYSTEM WITH CHILEAN MODEL

Summary
The necessity of reforming social insurance system concerns many European countries. Social and political discussions about necessary changes in this sector of the economy are present also in Poland, drawing a lot of attention among all occupational groups.
The issue in question requires a systematic approach as it entails changes on many levels of social life, economy and culture and social insurance system cannot be reformed in isolation from economic and social realities in a given country.
The concept of Polish social insurance reform in 1998 was derived mainly from Chilean model.
The essence of the article is a closer analysis of Chilean system in order to find possible solutions which would allow to bring social insurance into effect safely and according to Polish economic realities. It would also result in the growth of social safety of citizens"

Musiał_Piotr.pdf

PRZYDATNOŚĆ INDEKSÓW GIEŁDOWYCH WIG I WIG20 JAKO NARZĘDZI PROGNOZOWANIA PUNKTÓW ZWROTNYCH KONIUNKTURY GOSPODARCZEJ

Streszczenie
Celem pracy jest zbadanie i ocena skuteczności prognozowania punktów zwrotnych koniunktury gospodarczej w Polsce za pomocą wyznaczania punktów zwrotnych w przebiegu indeksów giełdowych WIG i WIG20.
W pracy przedstawiono różne metody analizy morfologii cykli koniunktu- ralnych. Do badania wykorzystano metodę cyklu odchyleń. Metoda ta polega na dokonywaniu analizy porównawczej przebiegu wskaźnika – wyrażonego w liczbach wymiernych – z określonym układem odniesienia, którym może być trend lub rzadziej produkt potencjalny. Zaletą tej metody jest możliwość rozłącznego badania trendu i składnika cyklicznego badanego zjawiska.

USEFULNESS OF STOCK EXCHANGE INDEXES WIG AND WIG20 AS INSTRUMENTS OF PROGNOSIS FUTURE ECONOMIC SITUATION

Summary
The object of this paper is to study and estimate efficiency of prognosis the turning points of business cycle in Poland using stock exchange index’s WIG and WIG20.
In this paper presented various methods analyzing morphology of a business cycle. In research was using the cycle declination method. This method lies in comparative analyze indicator course - measured in rational number - to specified reference system, which could be a trend or rarely potential product. Big advantage of the method is possibility to separate studying a trend and a cyclical component.

Bartas_Konrad.pdf

ZRÓŻNICOWANIE SYTUACJI NA RYNKU PRACY W MIASTACH POSTWOJEWÓDZKICH W ZALEŻNOŚCI OD PŁCI I GRUPY WIEKOWEJ

Streszczenie

W artykule przedstawiono analizę statystyczną zjawiska bezrobocia w miastach postwojewódzkich w zależności od płci i przynależności do grupy wiekowej. Celem badania jest poszukiwanie odpowiedzi na pytania: czy w miastach postwojewódzkich sytuacja kobiet na rynku pracy jest gorsza niż mężczyzn a jeżeli tak, to czy stan ten jest charakterystyczny dla wszystkich grup wiekowych oraz jaki wpływ na tę sytuację ma koniunktura gospodarcza.


DIFFERENTIATION OF THE LABOUR MARKET IN TOWNS WHICH LOST THEIR VOIVODSHIP’S CAPITAL STATUS IN RELATION WITH GENDER AND AGE GROUPS
Summary
The article shows statistic analyses of unemployment in towns which lost their Voivodship’s capital status in relation with gender and age groups. The aim of the research is finding answers on following questions: is in such towns the situation of women worse than men and if so is that fact present in all age groups, and if that situation is related with economic growth.

Płoński_Artur.pdf

ROLA ZARZĄDZANIA INFORMACJĄ W BUDOWANIU PRZEWAGI KONKURENCYJNEJ PRZEDSIĘBIORSTWA

Streszczenie
Głównym celem artykułu jest zaprezentowanie jednej z funkcji controllingu, jaką jest zarządzanie informacją oraz ukazanie jej wpływu na osiąganie przewagi konku- rencyjnej. W pierwszej części artykułu zaprezentowano funkcje controllingu w przed- siębiorstwie. Odniesiono się również do ich ewolucji w wyniku przeobrażeń zacho- dzących w otoczeniu. Na tym tle przedstawiono wzrastające znaczenie funkcji zarzą- dzania informacją. W drugiej części opisano funkcjonowanie controllingowych systemów zarządzania informacją w przedsiębiorstwie. Ponadto wskazano na ich rolę w przekształcaniu chaotycznej, nieuporządkowanej informacji w zasób, dzięki któremu przed- siębiorstwo może osiągać przewagę konkurencyjną.

INFORMATION MANAGEMENT, AS A FUNCTION OF CONTROLLING INFLUENCES THE COMPETITIVE ADVANTAGE

Summary
The main goal of the article is to present one of the controlling function, which is the information management and show its impact on competitive advantage of the firm. First part of the article presents controlling functions in the company. It also refers to the functions evolution as a result of changes in company environment. As a result there is shown increasing importance of information management. Second part of the article presents the operation of controlling information management systems in the firm. Additionally there is shown the systems role in transforming chaotic information into resource, which leads company to competitive advantage achievement.

Przybyło_Mariusz.pdf

ZASTOSOWANIE INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH REDUKUJĄCYCH RYZYKO PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH W PRAKTYCE DZIAŁALNOŚCI DOLNOŚLĄSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

 

Streszczenie

W artykule rozważono kwestię zarzadzania ryzykiem planowania przepływów pieniężnych w podmiocie gospodarczym. Podjęto próbę zdiagnozowania typów ryzyka najczęściej uwzględnianych przez przedsiębiorstwa prowadzące działalność na Dolnym Śląsku oraz wskazano na rodzaje instrumentów finansowych wyko- rzystywanych w praktyce ich funkcjonowania w celu ograniczenia ryzyka planowania przepływów pieniężnych. Omawiając problematykę, oparto się na wynikach badań własnych przeprowadzonych wśród firm prowadzących działalność na obszarze Dolnego Śląska.

THE USE OF FINANCIAL INSTRUMENTS TO REDUCE RISK OF CASH FLOWS IN PRACTICE OF ENTERPRISES ACTIVITIES IN LOWER SILESIA – A RESEARCH REPORT

Summary

This paper addresses the issue of risk management planning cash flow business entity. An attempt to diagnose the most common types of risks taken into account by companies operating in Lower Silesia, and pointed out the types of financial instruments used in the practice of their operation in order to reduce the risk of cash flow planning. In discussing the issue, based on the results of their research conducted among companies operating in the area of Lower Silesia.

Pujer_Klaudia.pdf

UCZESTNICTWO POLSKI W MIĘDZYNARODOWEJ WYMIANIE USŁUGAMI W LATACH 2010-2011

Streszczenie

W artykule przedstawiono wartość rachunku bieżącego bilansu płatniczego Polski w latach 2002–2011 oraz omówiono wpływ salda obrotów towarowych i salda usług na kształtowanie się wartości tego rachunku. Następnie dokonano analizy porównawczej usług dostarczonych i nabytych ze wskazaniem 10 najważniejszych krajów oraz ich udziału w poszczególnych usługach w latach 2010–2011. W ostatniej części artykułu przeprowadzono analizę poszczególnych kategorii usług dostarczonych oraz nabytych w latach 2010 i 2011 pod względem ich wartości oraz struktury. W etapie kończącym tę część artykułu dokonano analizy i porównania sald poszczególnych rodzajów usług.

PARTICIPATION OF POLISH FOREIGN TRADE IN SERVICES IN 2010-2011

Summary
The article presents the current account of the balance of payments in the years 2002-2011 Polish and discusses the impact of trade balance and balance of services on the development of this bill. Then, a comparative analysis of services supplied or acquired with an indication of the 10 most important countries and their participation in the various services in 2010-2011. In the last part of the article an analysis of the various categories of services delivered and acquired in 2010 and 2011 in terms of their values and structure. The stage ended this part of the article the analysis and comparison of balances each type of service.

Rutkowska_Ewelina.pdf

KONCEPCJA MARKI HANDLOWEJ W SYSTEMIE INNOWACYJNYCH ROZWIĄZAŃ W SFERZE RELACJI Z DOSTAWCAMI JAKO ELEMENT ZARZĄDZANIA PROCESAMI ZAKUPU

Streszczenie
W dzisiejszej gospodarce, gdzie funkcjonowanie przedsiębiorstwa obarczone jest ryzykiem, szczególnie w zmiennym i turbulentnym otoczeniu, wprowadzanie nowatorskich rozwiązań pozwala na konkurowanie z dużymi uczestnikami gry rynkowej. Bazując na przykładzie budowania marek dużych sieci handlowych artykuł prezentuje zagadnienia zarządzania logistyczno – marketingowego ukazując możliwości wykorzystania współ- czesnych metod logistycznych i kooperacji do budowania trwałej i rozpoznawalnej marki branży z sukcesem konkurując z dużymi graczami na rynku poparte praktycznymi przykładami.


THE CONCEPT OF THE TRADE MARK SYSTEM INNOVATIONS IN THE SPHERE OF RELATIONS WITH SUPPLIERS AS PART OF THE PURCHASE PROCESS MANAGEMENT
Summary
In today's economy, where the operation of the company is subject to risks, especially in a changing and turbulent environment, the introduction of innovative solutions allows you to compete with the large market participants. Based on the example of building a large retail brand, article presents the issues logistic and marketing management showing the possibility of using innovative methods of logistics and cooperation to build a stable and recognizable brand in the industry successfully competing with the big players in the market, supported by practical examples.

Wala_Cywiński.pdf

THE DETERMINANTS OF STOCK MARKET DEVELOPMENT IN THE CEE COUNTRIES

Summary

 This article examines the macroeconomic and institutional determinants of stock market development in the CEE countries using a panel data of 8 countries for the period 2002 to 2011. The estimation based on the Generalized Least Squares (GLS) model with random-effects. According to the results liquidity of the stock market, gross capital formation and inflation are important macroeconomic factors of stock market development in the CEE countries. The results of research show that such institutional determinants, as voice and accountability and control of corruption have also very important role for the stock market development.

Yemelyanova_Lidiya.pdf

WYBRANE ASPEKTY ZARZĄDZANIA MARKETINGOWEGO MAŁĄ FIRMĄ NA PRZYKŁADZIE BIMEDICA POLAND SP. Z O.O.

Streszczenie
Celem artykułu jest odniesienie koncepcji zarządzania marketingowego do specyfiki małych przedsiębiorstw na podstawie badań w Bimedica Poland sp. z o.o. Do zebrania niezbędnych informacji wykorzystano analizę dostępnych dokumentów, wywiad pogłę- biony, obserwację swobodną i uczestniczącą. Założono, że zarządzanie marketingowe firmą jest wykonywane przez właścicieli, którzy pełnią jednocześnie rolę planisty, organizatora, kierownika i kontrolera. Orientacja sprzedażowa przedsiębiorstwa jest praw- dopodobnie silna. Nieformalny proces planowania marketingowego może skutkować tym, że zarządzanie marketingowe firmą nie jest dostatecznie sprawne. Badania marke- tingowe przypuszczalnie mają ograniczone zastosowanie w procesie zarządzania marketingowego małym przedsiębiorstwem.

CHOSEN ASPECTS OF SMALL BUSINESS MARKETING MANAGEMENT ON THE EXAMPLE OF BIMEDICA POLAND LLC

Summary
The aim of the article is to relate the concept of marketing management to specificity of small business on the example of researches in Bimedica Poland LLC. In order to collect necessary information the author used analysis of available documents, depth interview, casual and participant observation. The author assumed that marketing management is conducted by the owners, who play the role of planners, organizers, managers and controllers. Probably selling orientation of the company is strong. Informal process of marketing planning may result is less efficient marketing management of the enterprise. Marketing researches probably have limited application in the process of small business marketing management.

Zielińska_Bogna.pdf